DİM toplama süreci, tüketicinin ambalajı otomat cihazına bırakmasıyla başlayan ve cihazın iç sayaçlarında biriken verinin saha ekibi tarafından fiziksel toplamayla eşleştirilmesiyle devam eden bir zincirdir. Bu sürecin HOREKA toplamadan farkı, insan beyanına değil cihaz sayaçlarına dayanmasıdır; bu da doğruluk açısından avantaj sağlar, ancak sayaç verisinin doğru okunup sisteme aktarılması ayrı bir teknik disiplin gerektirir.
Sayaç Verisi Neden Tek Başına Yeterli Değil?
Teknik incelemelerde ilk kontrol ettiğimiz nokta, cihaz sayacının gösterdiği rakam ile saha ekibinin fiilen topladığı ambalaj miktarının birebir örtüşüp örtüşmediğidir. Aradaki fark şu nedenlerden kaynaklanabilir:
- Cihazın son sıfırlamadan bu yana ürettiği sayaç değeri ile önceki toplamanın kapanış değeri arasındaki senkronizasyon hatası.
- Toplama sırasında cihazda arıza kaydı olup olmadığının kontrol edilmemesi.
- Sayaç okuma anının torba kapatma anından farklı bir zamanda yapılması.
Bu nedenle sayaç verisi tek başına bir kanıt değil, toplama kaydını doğrulayan ikinci bir referans olarak kullanılmalıdır.
Doğru Bir DİM Toplama Akışı
- Saha ekibi cihaza ulaşır ve mevcut sayaç değerini okur.
- Önceki toplamanın kapanış sayaç değeriyle karşılaştırma yapılır.
- Fark, o dönemde toplanması beklenen ambalaj miktarını verir.
- Torba doldurulur, mühürlenir, QR etiket eşlenir.
- Beklenen miktar ile fiilen toplanan torba/ağırlık verisi sisteme not düşülür.
- Belirgin bir sapma varsa, toplama kaydına otomatik uyarı eklenir.
Bu akışın kritik noktası, beşinci ve altıncı adımların sahada, toplama anında yapılmasıdır. Sapma tespiti SDM’ye kadar ertelenirse, hangi noktada ve hangi aşamada farkın oluştuğunu geriye dönük tespit etmek çok daha zor hale gelir.
Sayaç-Torba Eşleşmesinde Sık Görülen Uyuşmazlık Türleri
| Uyuşmazlık Türü | Muhtemel Kaynak |
|---|---|
| Sayaç fazla, torba eksik | Cihaz arızası, ambalaj sıkışması |
| Torba fazla, sayaç eksik | Manuel ekleme veya yanlış cihaz eşleştirmesi |
| Sayaç sıfırlanmış, geçmiş veri kayıp | Bakım sonrası senkronizasyon hatası |
Bu tablodaki her senaryo, SDM kabul sürecinde ayrı bir inceleme gerektirir. Uyuşmazlık kaydının toplama anındaki not ile birlikte gelmesi, sayım merkezindeki doğrulama süresini büyük ölçüde kısaltır.
Cihaz Bakımı ile Veri Bütünlüğü İlişkisi
Saha tecrübemize göre, DİM cihazlarındaki sayaç anomalilerinin önemli bir kısmı bakım sonrası senkronizasyon eksikliğinden kaynaklanır. Bir cihaza bakım yapıldığında, bakım kaydının toplama sistemine de düşmesi ve o cihazın bir sonraki toplamasında sayaç referans değerinin yeniden doğrulanması gerekir. Bu adım atlanırsa, bakım sonrası ilk toplamada büyük bir sapma “uyuşmazlık” olarak görünür; oysa gerçek neden teknik bir sıfırlamadır.
Neden Bu Veri Mutabakatı Doğrudan Etkiler?
SDM’deki sayım sonucu, sahadan gelen toplama kaydıyla ve DİM cihazının sayaç verisiyle üç yönlü karşılaştırılır. Üç veri noktası da tutarlıysa mutabakat otomatik ilerler. Herhangi biri eksik veya gecikmeliyse, operatörün ödemesi askıya alınabilir. DİM cihaz süreçleri hakkında genel bilgi için dsys.com.tr adresine de bakılabilir.
Sık Sorulan Sorular
Sayaç değeri ile toplama miktarı arasında küçük farklar normal mi?
Belirli bir tolerans aralığında küçük sapmalar cihaz mekaniğinden kaynaklanabilir. Ancak her sapmanın kayıt altına alınması ve tekrar eden noktaların ayrıca incelenmesi gerekir.
DİM cihazı arızalıyken toplama nasıl yapılmalı?
Arıza kaydı sisteme düşülmeli ve toplama, cihazın son bilinen sayaç değeri referans alınarak manuel notla belgelenmelidir. Bu not, SDM’deki değerlendirmede dikkate alınır.
Sayaç verisi olmadan toplama kaydı geçerli sayılır mı?
Geçerli sayılabilir ancak doğrulama süresi uzar ve uyuşmazlık riski artar. Sayaç verisinin eksik olduğu durumlar ayrıca işaretlenmelidir.